സിപിഐയുടെ കടുത്ത എതിർപ്പിനെ തുടർന്ന് പിഎം ശ്രീ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറാനുള്ള ഉറപ്പ് മുഖ്യമന്ത്രിയും സിപിഎമ്മും നൽകിയെങ്കിലും, അതിന് മുന്നിലുള്ള നിയമ–നടപടികൾ ഏറെ സങ്കീർണ്ണമാണ്. 

കേന്ദ്രസർക്കാരുമായുള്ള ധാരണാപത്രം (MoU) സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഏകപക്ഷീയമായി റദ്ദാക്കാനാവില്ല. 

കരാർ റദ്ദാക്കാൻ ഇരു കക്ഷികളുടെയും സമ്മതം അനിവാര്യമാണ് എന്നതാണ് പ്രധാന തടസ്സം. 

അതായത്, പിന്മാറ്റം പ്രാവർത്തികമാക്കാൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദിയുടേയും കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റേയും അംഗീകാരം ആവശ്യമാണ്.

കരാറിൽ വ്യക്തമായ വ്യവസ്ഥയായി 30 ദിവസത്തെ നോട്ടീസ് കാലയളവാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. 

അതിനാൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ പിന്മാറണമെന്ന തീരുമാനമെടുത്താലും, നിയമപരമായ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ സമയം ആവശ്യമാണ്. 

അതിനിടയിൽ കേന്ദ്രം പ്രതികൂലമായി നീങ്ങിയാൽ, സംസ്ഥാനത്തിന് സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

പിഎം ശ്രീ പദ്ധതി കേന്ദ്രത്തിന്റെ പ്രധാന വിദ്യാഭ്യാസ നവീകരണ പദ്ധതികളിലൊന്നാണ്. 

കേരളത്തിലെ സമഗ്ര ശിക്ഷാ കേരള (SSK) പദ്ധതിയുമായി ഇത് ചേർത്താണ് നടപ്പാക്കുന്നത്. അതിനാൽ പിഎം ശ്രീയിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയാൽ സമഗ്ര ശിക്ഷാ ഫണ്ടിനും പ്രത്യാഘാതം ഉണ്ടാകും. 

വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലേക്കുള്ള കേന്ദ്രസഹായം നഷ്ടപ്പെടാനും സാധ്യതയുണ്ട്. 

ഇതിനെ മറികടക്കാൻ സംസ്ഥാനത്തിന് സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിക്കേണ്ടി വരും. എന്നാൽ അതും ദീർഘകാല നിയമപോരാട്ടം കൂടിയായിരിക്കും.

മന്ത്രിസഭാ തീരുമാനമില്ലാതെ ധാരണപത്രത്തിൽ ഒപ്പിട്ടെന്നാരോപിച്ച് സിപിഐ ശക്തമായ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചതാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായത്. 

ധാരണപത്രം ഒപ്പിട്ടത് എങ്ങനെ, ആരുടെ അനുമതിയോടെയാണ് എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തത ആവശ്യപ്പെട്ട് സിപിഐ നേതാക്കൾ തുറന്ന വിമർശനം ഉന്നയിച്ചിരുന്നു. 

സിപിഐയുടെ ആരോപണപ്രകാരം, മന്ത്രിസഭാ യോഗത്തിൽ ഈ വിഷയം ചർച്ചയായിട്ടില്ല; അതിനാൽ MoUയുടെ നിയമസാധുതയും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

സിപിഐയുടെ നിലപാടിനെ നേരിടാൻ സിപിഎം ആദ്യം പ്രതിരോധ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചെങ്കിലും, പാർട്ടി പിന്നീട് വഴങ്ങി. 

സിപിഐക്ക് നൽകുന്ന ഉറപ്പ് മുഖേന സിപിഎം ഇപ്പോൾ ഒരു ചുവട് പിന്നോട്ടു വെച്ചിരിക്കുന്നു. 

ഇതിലൂടെ സിപിഐ തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ഉറപ്പിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 

എൽ.ഡി.എഫ്. ആകെയുള്ള കൂട്ടുകെട്ടിനുള്ളിൽ സിപിഐയുടെ അഭിപ്രായം അവഗണിക്കാൻ ഇനി സിപിഎമ്മിനാകില്ലെന്ന് ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

സിപിഐയുടെ നിലപാട് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾക്കപ്പുറമുള്ള ഒരു സംഘടനാ ആത്മവിശ്വാസമായി കണക്കാക്കാം. 

സംസ്ഥാന സർക്കാർ ധാരണപത്രം പിൻവലിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പ് നൽകിയത് പാർട്ടിയുടെ വിജയമായി സിപിഐ വിലയിരുത്തുകയാണ്. 

എന്നാൽ അതിന്റെ പ്രാവർത്തികതയിലേക്ക് പോകാൻ നിയമപരമായും ഭരണപരമായും അനവധി ഘട്ടങ്ങൾ കടക്കേണ്ടിവരും.

ഈ സംഭവത്തിൽ സിപിഎമ്മിനും മുഖ്യമന്ത്രിക്കും നേരിടേണ്ടത് ഇരട്ട സമ്മർദമാണ് – കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെയും സ്വന്തം കൂട്ടുകക്ഷിയുടെയും. 

കേന്ദ്രം ഈ തീരുമാനത്തെ രാഷ്ട്രീയമായി ഉപയോഗിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. 

കേന്ദ്രസഹായം നിഷേധിക്കുകയോ ഭരണപരമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ നേരിട്ട് പ്രത്യാഘാതം ഉണ്ടാകും.

അവസാനമായി, സിപിഐയുടെ ശക്തമായ എതിർപ്പിനൊടുവിൽ സിപിഎം പിന്തിരിഞ്ഞതിലൂടെ ഇടതുകൂട്ടുകക്ഷിക്കുള്ളിൽ ഉണ്ടായിത്തുടങ്ങിയ ഭിന്നത തെളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

 സിപിഐയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജാഗ്രതയും ആഭ്യന്തര നയതന്ത്രം ഉപയോഗിച്ചുള്ള വിജയവുമാണ് ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്.